Ile kosztuje dział spadku u notariusza i w sądzie

Dział spadku w sądzie kosztuje 500 zł, a 300 zł, gdy wniosek zawiera zgodny projekt podziału (art. 51 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). U notariusza płacisz taksę od wartości całego dzielonego majątku: przy mieszkaniu za 600 000 zł stawka maksymalna to 3 899,10 zł z VAT. W obu drogach dochodzi 2 % podatku od spłat za nieruchomość. Kiedy możesz wybrać notariusza, co musi zawierać wniosek i co przepada po postanowieniu sądu, opisujemy na stronie dział spadku u notariusza i w sądzie. Tu liczymy wyłącznie pieniądze.

Jeśli wiesz już, że potrzebujesz pełnomocnika, znajdź adwokata albo radcę prawnego w swoim mieście i sprawdź jego numer wpisu w rejestrze izby. Pytanie przed pierwszą rozmową możesz też zadać tutaj i dostać ogólną informację prawną.

Wniosek o dział spadku, opłata sądowa 300 albo 500 zł

Opłata jest stała, więc nie rośnie z wartością spadku. Dom za dwa miliony dzieli się w sądzie za tę samą kwotę co garaż. W sieci krąży informacja, że zgodni spadkobiercy płacą 500 zł; to nieprawda, przy zgodnym projekcie podziału opłata wynosi 300 zł. Warunek jest jeden: projekt musi być we wniosku i muszą go poprzeć wszyscy.

Połączenie ze zniesieniem współwłasności jest potrzebne wtedy, gdy rzecz ze spadku należała do was także z innego tytułu, na przykład mieszkanie kupione przez rodziców, z których jedno zmarło, a drugie żyje i ma swoją połowę z małżeńskiej wspólności. Szczegóły tej sytuacji są na stronie o zniesieniu współwłasności nieruchomości.

Dział spadku u notariusza, cennik taksy dla pięciu wartości spadku

Przy dziale spadku podstawą taksy jest ogólna wartość majątku podlegającego działowi (§ 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej), a nie wartość udziału jednego spadkobiercy. Stawki wylicza się z § 3 i są to stawki maksymalne: notariusz może pobrać mniej, nie może więcej. Powyżej 2 000 000 zł taksa nie przekroczy 10 000 zł, a między osobami z I grupy podatkowej 7 500 zł.

Jak to policzyć samemu: od 60 000 do 1 000 000 zł taksa to 1 010 zł plus 0,4 % nadwyżki ponad 60 000 zł, a od 1 000 000 do 2 000 000 zł 4 770 zł plus 0,2 % nadwyżki ponad milion. Do taksy dochodzą wypisy aktu, po 6 zł netto za każdą rozpoczętą stronę (§ 12 ust. 1); przy akcie na pięć stron i trzech wypisach to 90 zł netto. Notariusz pobiera też opłatę sądową za wpis do księgi wieczystej i przekazuje ją do sądu.

Sąd dla tych samych wartości to 300 zł ze zgodnym projektem. Przy mieszkaniu za 600 000 zł różnica przekracza 3 500 zł na korzyść sądu. Notariusz wygrywa czasem, a nie pieniędzmi: zgodny wniosek czeka na termin posiedzenia, a akt podpisujecie w dniu wizyty.

Podatek od działu spadku, 2 % od spłat w obu drogach

Podatek od czynności cywilnoprawnych płaci się tylko od spłat i dopłat, czyli od rynkowej wartości tego, co spadkobierca dostaje ponad swój udział (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f i art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o PCC). Przy nieruchomości stawka wynosi 2 % (art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. a). Płaci ten, kto nabywa ponad udział (art. 4 pkt 5).

Najczęstsze nieporozumienie brzmi: w sądzie nie ma podatku. Jest. Ustawa opodatkowuje także orzeczenia sądów, które wywołują takie same skutki jak umowa (art. 1 ust. 1 pkt 3). Różnica dotyczy tylko sposobu zapłaty: u notariusza podatek pobiera notariusz jako płatnik (art. 10 ust. 2), a po postanowieniu sądu składasz deklarację PCC-3 i płacisz sam w ciągu 14 dni od uprawomocnienia (art. 10 ust. 1).

Przykład: mieszkanie warte 600 000 zł, dwoje spadkobierców po połowie. Jedno bierze całe mieszkanie i spłaca drugie. Nabywa ponad swój udział połowę wartą 300 000 zł, więc PCC wynosi 6 000 zł, więcej niż sąd, notariusz i wpis w księdze razem. Gdy zamiast spłaty jedno bierze mieszkanie, a drugie oszczędności o tej samej wartości, nikt nie dostaje nic ponad udział i podatku nie ma.

Stawka adwokata przy dziale spadku liczona od udziału

Rozporządzenie o opłatach za czynności adwokackie liczy stawkę minimalną w sprawie o dział spadku od wartości udziału spadkowego uczestnika, którego adwokat reprezentuje, a przy dziale na zgodny wniosek przyjmuje 50 % tej stawki (§ 6 pkt 3 w związku z § 2). Rozporządzenie o opłatach za czynności radców prawnych ma brzmienie identyczne.

Stawka minimalna to kwota, od której sąd liczy zwrot kosztów zastępstwa, a nie cennik kancelarii. Wynagrodzenie ustalasz z pełnomocnikiem w umowie: ryczałtem, godzinowo albo mieszanie. Do tego opłata skarbowa od złożenia pełnomocnictwa, 17 zł (część IV załącznika do ustawy o opłacie skarbowej).

Kto płaci koszty działu spadku

W postępowaniu nieprocesowym zasadą jest, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 520 § 1 KPC). Wygrana nie oznacza więc automatycznie, że rodzeństwo zwróci ci honorarium adwokata. Sąd może rozdzielić koszty inaczej, gdy uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani wynikiem albo ich interesy są sprzeczne, i może obciążyć uczestnika, którego wnioski oddalił, albo który postępował niesumiennie (art. 520 § 2 i § 3).

Najdroższą pozycją sporu bywa biegły rzeczoznawca, który wycenia nieruchomość. Zaliczkę na jego opinię wpłaca strona, która wnosi o dowód, w wysokości i terminie oznaczonym przez sąd (art. 130[4] § 1 KPC); gdy o dowód wnosi kilka stron, sąd dzieli zaliczkę. Żaden przepis nie podaje z góry tej kwoty, więc każda liczba z internetu jest tu zgadywaniem. Gdy nikt nie chce albo nie może spłacić pozostałych, sąd zarządza sprzedaż (art. 625 KPC), a nieruchomość trafia na licytację komorniczą prowadzoną według przepisów o egzekucji z nieruchomości (art. 1066 i 1067 KPC), co oznacza kolejne koszty i zwykle cenę niższą niż rynkowa.

Trzy przykładowe rachunki działu spadku

Założenia wspólne: nabycie spadku jest już stwierdzone, dwoje spadkobierców po połowie, kwoty z przepisów, bez wynagrodzenia pełnomocnika z umowy, które zależy od kancelarii.

Z rachunku widać dwie rzeczy. Po pierwsze, przy zgodzie sąd jest wielokrotnie tańszy niż notariusz, jeśli możecie poczekać na termin. Po drugie, w sporze opłaty sądowe są najmniejszą pozycją, a o wyniku finansowym decyduje wysokość spłaty, czyli wycena, rozliczenie nakładów i zaliczenie darowizn na schedę spadkową. Te roszczenia trzeba zgłosić w sprawie działowej, bo po prawomocnym postanowieniu przepadają. Jak działa ta prekluzja i jak liczy się schedę z darowiznami, pokazujemy na przykładach na stronie o wniosku o dział spadku w sądzie, a szerzej o wszystkich sprawach po śmierci bliskiej osoby na stronie o sprawach spadkowych i adwokacie spadkowym.

Czy przy dziale spadku potrzebny jest adwokat

Przy zgodnym podziale bez spłat wielu spadkobierców poradzi sobie samodzielnie u notariusza albo zgodnym wnioskiem, bo projekt podziału jest prosty, a notariusz czuwa nad formą. Pełnomocnik zwraca się tam, gdzie w grę wchodzi spłata liczona w dziesiątkach tysięcy złotych: przy sporze o wartość mieszkania, przy nakładach jednego spadkobiercy, przy czynszu pobieranym przez lata przez jedną osobę i przy darowiznach z przeszłości. Jeden niezgłoszony nakład potrafi kosztować więcej niż całe honorarium.

Adwokata albo radcę prawnego od spraw spadkowych znajdziesz w katalogu według miasta; przy każdym profilu widać numer wpisu i status w rejestrze izby, a specjalizację wskazuje sam prawnik.