Przejdź do treści
ZnanaKancelaria ZnanaKancelaria
ZnanaKancelaria ZnanaKancelaria
Znajdź prawnika Zaloguj się

Upadłość konsumencka: prawnik, koszty i na czym polega oddłużenie

Upadłość konsumencka to sądowe oddłużenie osoby, która nie jest w stanie spłacać zobowiązań. Wniosek kosztuje 30 zł, egzekucje komornicze zawieszają się z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości, a po wykonaniu planu spłaty sąd umarza resztę długów. Plan trwa co do zasady najwyżej 36 miesięcy, ale po spłacie 70 procent objętych nim zobowiązań nie może przekroczyć roku.

67 450 prawników wykonujących zawód bez rejestracji

Wyszukiwanie i przeglądanie profili jest bezpłatne i bez limitu.

Stan prawny: Prawo upadłościowe t.j. Dz.U. 2026 poz. 913, kryteria dochodowe według rozporządzenia Dz.U. 2024 poz. 1044 obowiązującego od 1 stycznia 2025 r.

Rejestr na żywo

wpis do rejestru
De Rajmund Szymerowski, TOR/Adw/41 Adwokat Toruń Niezweryfikowany Rafał Sebastian Kuchta WAW/Adw/8481 Adwokat Warszawa Niezweryfikowany Zofia Anna Wojciechowska WAW/ADW/11101 Adwokat Warszawa Niezweryfikowany Karolina Zofia Pawlak-Litwińska WA-6969 Radca prawny Warszawa Niezweryfikowany Natalia Lener-Bobek KT4491 Radca prawny Katowice Niezweryfikowany Dominik Karkoszka WA-15209 Radca prawny Warszawa Niezweryfikowany

Prawdziwe wpisy z naszej bazy. Sprawy upadłościowe prowadzą prawnicy od prawa gospodarczego, windykacji i spraw cywilnych; specjalizację wskazuje prawnik na profilu.

30 zł Opłata podstawowa od wniosku o upadłość
36 mies. Standardowy górny limit planu spłaty
84 mies. Górny limit przy rażącym niedbalstwie
1 515 zł Dochód wolny od masy przy osobie samotnej

Opłata wynika z art. 76a pkt 1 w związku z art. 14 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych, terminy planu z art. 491[15] Prawa upadłościowego, a kwota wolna od masy z art. 63 ust. 1a tej ustawy. Konsument nie wpłaca zaliczki na start: gdy majątku brakuje, koszty postępowania pokrywa tymczasowo Skarb Państwa. Honorarium pełnomocnika jest kwestią umowy.

Krok po kroku

Na czym polega upadłość konsumencka: pięć etapów od wniosku do umorzenia długów

Postępowanie prowadzi sąd upadłościowy w składzie jednego sędziego, a wniosek składa się elektronicznie przez Krajowy Rejestr Zadłużonych. Tak wygląda cała droga.

Etap Kto działa Koszt / czas Co się zmienia
1. Wniosek o ogłoszenie upadłości Dłużnik (zwykle z prawnikiem) Opłata 30 zł, wniosek składany przez system KRZ Sąd bada, czy jesteś niewypłacalny w rozumieniu art. 11
2. Postanowienie o ogłoszeniu upadłości Sąd upadłościowy w składzie jednego sędziego Od kilku tygodni do kilku miesięcy od wniosku Egzekucje zawieszają się z mocy prawa, wyznaczany jest syndyk
3. Likwidacja masy upadłości Syndyk, który sam wybiera sposób likwidacji Zależnie od majątku; bez majątku ten etap jest krótki Majątek zostaje spieniężony na rzecz wierzycieli
4. Plan spłaty wierzycieli Sąd, na podstawie projektu syndyka i stanowisk stron Do 36 miesięcy, przy rażącym niedbalstwie od 36 do 84 Comiesięczne raty dopasowane do możliwości zarobkowych
5. Umorzenie zobowiązań Sąd, po wykonaniu planu spłaty Po zakończeniu planu, postanowienie z zażaleniem Reszta długów sprzed ogłoszenia upadłości przestaje istnieć

Szczegółową instrukcję przygotowania wniosku, z listą dokumentów i opisem pól w systemie KRZ, znajdziesz w tekście jak ogłosić upadłość konsumencką krok po kroku. Jeżeli komornik zajął już konto albo pensję, warto wiedzieć, na jakim etapie jest egzekucja: opisaliśmy to w tekście o egzekucji komorniczej krok po kroku.

Plan spłaty wierzycieli

Ile trwa plan spłaty wierzycieli i od czego zależy jego długość

Plan spłaty trwa co do zasady najwyżej 36 miesięcy. Przy winie umyślnej lub rażącym niedbalstwie ustawa odwraca ten limit: plan nie może być krótszy niż 36 ani dłuższy niż 84 miesiące. Dwa ustępy dalej pojawiają się jednak progi, o których mało kto pisze: spłata połowy zobowiązań objętych planem skraca go do dwóch lat, a spłata 70 procent do roku.

Sytuacja Długość planu Podstawa Co to znaczy w praktyce
Zasada ogólna Do 36 miesięcy Art. 491[15] ust. 1 pkt 4 Sąd określa zakres i okres spłaty, biorąc pod uwagę możliwości zarobkowe upadłego oraz potrzeby, w tym mieszkaniowe, jego i osób na jego utrzymaniu.
Wina umyślna lub rażące niedbalstwo Od 36 do 84 miesięcy Art. 491[15] ust. 1a Tu 36 miesięcy jest dolną, a nie górną granicą. Umorzenie długów nadal następuje, tyle że później.
Spłata co najmniej 50 procent zobowiązań objętych planem Najwyżej 2 lata Art. 491[15] ust. 1c Limit działa niezależnie od tego, czy sąd stwierdził rażące niedbalstwo.
Spłata co najmniej 70 procent zobowiązań objętych planem Najwyżej rok Art. 491[15] ust. 1b Najkrótszy możliwy plan. Dla osoby z majątkiem albo wysokim dochodem bywa realną drogą wyjścia w dwanaście miesięcy.
Trwała niezdolność do jakichkolwiek spłat Bez planu spłaty Art. 491[16] ust. 1 Sąd umarza zobowiązania od razu i obciąża Skarb Państwa tymczasowo pokrytymi kosztami postępowania.

Czekanie na plan skraca plan

Do okresu spłaty zalicza się czas od upływu sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia upadłości do dnia ustalenia planu. Jeżeli postępowanie ciągnęło się dwa lata, te osiemnaście miesięcy odejmuje się od planu. Wyjątek dotyczy sytuacji, w której dłużnik nie pokryłby w całości kosztów wyłożonych przez Skarb Państwa (art. 491[15] ust. 1d).

Podwyżka w pracy nie podnosi rat

Wierzyciel może żądać zmiany planu przy istotnej poprawie sytuacji majątkowej upadłego, ale ustawa wprost wyłącza poprawę wynikającą ze wzrostu wynagrodzenia za pracę lub dochodów z osobiście wykonywanej działalności zarobkowej. Spadek czy darowizna to inna sprawa (art. 491[19] ust. 3).

Gdy przestajesz dawać radę

Na wniosek upadłego sąd może zmienić plan i przedłużyć spłatę o dalszy okres do osiemnastu miesięcy. Jeżeli niemożność spłaty jest trwała i niezależna od upadłego, sąd może uchylić plan i umorzyć niewykonane zobowiązania (art. 491[19] ust. 1 i 2). Milczenie jest najgorszą opcją, bo prowadzi do uchylenia planu bez umorzenia.

Wynagrodzenie i dochód

Ile syndyk zabiera z wynagrodzenia za pracę, a ile zostaje upadłemu

Ustawa gwarantuje dolny próg dochodu, którego syndyk nie może zabrać. Osobie, na której utrzymaniu nikt nie pozostaje, zostaje dochód odpowiadający 150 procentom kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, czyli 1 515 zł. Gdy upadły utrzymuje inne osoby, próg liczy się jako 1 234,50 zł razy liczba tych osób powiększona o samego upadłego.

Gospodarstwo Dochód wolny od masy Wyliczenie Podstawa
Upadły bez nikogo na utrzymaniu 1 515 zł 150 % z 1 010 zł Art. 63 ust. 1a
Upadły i jedna osoba na utrzymaniu 2 469 zł 2 x 150 % z 823 zł Art. 63 ust. 1b
Upadły i dwie osoby na utrzymaniu 3 703,50 zł 3 x 150 % z 823 zł Art. 63 ust. 1b
Upadły i trzy osoby na utrzymaniu 4 938 zł 4 x 150 % z 823 zł Art. 63 ust. 1b

Trzy zastrzeżenia, bez których ta tabela wprowadza w błąd. Po pierwsze, to jest próg łączny, a nie kwota doliczana do tego, co i tak jest chronione: ustawa mówi o części dochodu, która łącznie z dochodami wyłączonymi z masy na innej podstawie odpowiada 150 procentom kryterium. Po drugie, niezależnie od tego progu do masy nie wchodzi wynagrodzenie za pracę w części niepodlegającej zajęciu oraz mienie wyłączone od egzekucji według Kodeksu postępowania cywilnego. Po trzecie, sędzia komisarz może na wniosek upadłego albo syndyka określić tę część inaczej, biorąc pod uwagę stan zdrowia i potrzeby mieszkaniowe rodziny; na jego postanowienie przysługuje zażalenie (art. 63 ust. 1c).

Kwoty 1 010 zł i 823 zł nie są zapisane w Prawie upadłościowym. Bierze się je z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a konkretne wysokości ustala Rada Ministrów w rozporządzeniu, weryfikowanym co trzy lata. Obowiązujące pochodzą z rozporządzenia z 12 lipca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1044) i weszły w życie 1 stycznia 2025 r. Po kolejnej weryfikacji progi z tabeli wzrosną automatycznie, bez zmiany Prawa upadłościowego.

Prawnik od upadłości

Upadłość konsumencka z prawnikiem czy samodzielnie?

Formalnie wniosek możesz złożyć sam: formularz w KRZ jest publiczny, a opłata wynosi 30 zł. W praktyce o wyniku sprawy decyduje to, czego we wniosku nie widać: kompletność listy wierzycieli, sposób opisania przyczyn niewypłacalności i to, czy sąd dopatrzy się rażącego niedbalstwa. Od tego ostatniego zależy, czy plan spłaty potrwa trzy lata, czy siedem.

Jeszcze większa stawka leży w rozróżnieniu, o którym piszemy niżej. Rażące niedbalstwo wydłuża plan, ale długi i tak zostaną umorzone. Uznanie, że dłużnik działał celowo, oznacza odmowę umorzenia w ogóle. Granica między jednym a drugim przebiega przez fakty opisane we wniosku i przez to, jak zostaną wyjaśnione.

Prawnik od upadłości konsumenckiej robi trzy rzeczy, których formularz nie zrobi: ocenia, czy upadłość jest w ogóle najlepszym wyjściem (czasem lepszy jest układ z wierzycielami na zgromadzeniu wierzycieli), pilnuje, żeby wniosek nie dał sądowi powodu do wydłużenia planu spłaty, i reprezentuje Cię wobec syndyka, gdy postępowanie już trwa. Na czynności syndyka przysługuje zresztą skarga do sądu upadłościowego, także na jego zaniechanie (art. 491[12a]).

Honorarium jest kwestią umowy i zależy od liczby wierzycieli oraz majątku. Zanim podpiszesz umowę, zapytaj wprost, co obejmuje cena: samo napisanie wniosku, czy prowadzenie sprawy do umorzenia długów. O modelach rozliczeń piszemy szerzej w tekście o stawkach adwokackich.

Jak wybrać

Kancelaria do upadłości konsumenckiej: na co patrzeć

  • Wpis w rejestrze: adwokat lub radca prawny z czynnym statusem, do sprawdzenia w NRA lub KIRP przy każdym profilu u nas.
  • Doświadczenie upadłościowe: zapytaj o liczbę przeprowadzonych upadłości i typowy wynik (długość planu spłaty).
  • Jasny zakres usługi: wniosek, reprezentacja po ogłoszeniu, kontakty z syndykiem, sprawozdania roczne w czasie planu.
  • Ostrożność wobec „firm oddłużeniowych" bez uprawnień: tylko adwokat i radca prawny mają tajemnicę zawodową i obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej.

Konsultację możesz odbyć także zdalnie: zobacz porady prawne online.

Mieszkanie i dom

Upadłość konsumencka a mieszkanie: co dokładnie mówi ustawa

Mieszkanie wchodzi do masy upadłości i syndyk je sprzedaje, ale z ceny wydziela się upadłemu kwotę na wynajem. Odpowiada ona przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego w tej samej lub sąsiedniej miejscowości za okres od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy. Warunkiem jest, żeby zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych upadłego i osób na jego utrzymaniu było konieczne.

Ta kwota nie przyznaje się sama. Określa ją sędzia komisarz na wniosek upadłego, biorąc pod uwagę potrzeby mieszkaniowe, liczbę osób na utrzymaniu, zdolności zarobkowe oraz sumę uzyskaną ze sprzedaży i opinię syndyka. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Jeżeli fundusze masy na to pozwalają, a opuszczony lokal nie został jeszcze zbyty, sędzia komisarz może przyznać zaliczkę na poczet tej kwoty, żeby było z czego wynająć mieszkanie od razu.

Jest też druga droga, o której rzadko się wspomina. Gdy uprawdopodobniono, że cele postępowania zostaną osiągnięte przez układ, sędzia komisarz zwołuje zgromadzenie wierzycieli i przy tej okazji może wstrzymać likwidację majątku, w szczególności lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, w którym mieszka upadły. Dla osoby z mieszkaniem i stałym dochodem układ bywa lepszym rozwiązaniem niż sprzedaż.

Podstawa prawna

Trzy przepisy, które warto znać na rozmowie z prawnikiem

  • Art. 342a ust. 1: wydzielenie kwoty na czynsz za dwanaście do dwudziestu czterech miesięcy.
  • Art. 342a ust. 2 i 3: kwotę ustala sędzia komisarz na wniosek upadłego, możliwa zaliczka przed sprzedażą.
  • Art. 491[22] ust. 2: przy zwołaniu zgromadzenia wierzycieli sędzia komisarz może wstrzymać likwidację mieszkania.

Gdy źródłem zadłużenia jest wadliwa umowa kredytu konsumenckiego, zanim sięgniesz po upadłość, sprawdź, co daje sankcja kredytu darmowego.

Małżeństwo

Upadłość konsumencka a małżonek: co się dzieje ze wspólnym majątkiem

Z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków powstaje między nimi rozdzielność majątkowa, a cały majątek wspólny wchodzi do masy upadłości. Jego podział jest niedopuszczalny, więc małżonek nie zatrzymuje swojej połowy w naturze. Może natomiast dochodzić należności z tytułu udziału w majątku wspólnym, zgłaszając tę wierzytelność syndykowi przez system teleinformatyczny (art. 124 ust. 1 i 3).

Narzędzia pracy małżonka

Do masy nie wchodzą przedmioty służące wyłącznie małżonkowi upadłego do prowadzenia działalności gospodarczej lub zawodowej, nawet objęte wspólnością. Wyjątek dotyczy rzeczy nabytych do majątku wspólnego w ciągu dwóch lat przed złożeniem wniosku (art. 124 ust. 5).

Rozdzielność na ostatnią chwilę nie działa

Rozdzielność ustanowiona wyrokiem w ciągu roku przed złożeniem wniosku jest bezskuteczna wobec masy, chyba że pozew złożono co najmniej dwa lata przed wnioskiem. Po ogłoszeniu upadłości nie można jej ustanowić z datą wsteczną (art. 125 ust. 1 i 2).

Rozwód liczony tak samo

Ta sama reguła obejmuje rozdzielność powstałą z mocy prawa wskutek rozwodu, separacji albo ubezwłasnowolnienia w ciągu roku przed wnioskiem. Małżonek może jednak żądać uznania jej za skuteczną, jeżeli nie wiedział o podstawie do ogłoszenia upadłości i nie doszło do pokrzywdzenia wierzycieli (art. 125 ust. 3).

Jeżeli zastanawiacie się nad umową majątkową, żeby długi jednej osoby nie obciążały drugiej, zacznijcie od tego, co taka umowa faktycznie daje i od kiedy działa: wyjaśniamy to na stronie o rozdzielności majątkowej. Osobna sytuacja to długi, które mają dopiero przyjść w spadku; wtedy w grę wchodzi odrzucenie spadku w ustawowym terminie, a nie upadłość.

Uczciwie o minusach

Słabe strony upadłości konsumenckiej: sześć rzeczy, które trzeba wiedzieć przed wnioskiem

Największym ryzykiem nie jest utrata majątku, tylko odmowa umorzenia długów. Ustawa odróżnia dwa stany, które w potocznych opisach zlewają się w jedno: rażące niedbalstwo wydłuża plan spłaty, a celowe doprowadzenie do niewypłacalności powoduje, że sąd w ogóle odmawia ustalenia planu i umorzenia. Poniżej lista wad, każda z konkretnym przepisem.

Celowe działanie zamyka drogę do umorzenia

Rażące niedbalstwo wydłuża plan spłaty do 84 miesięcy, ale długi i tak zostaną umorzone. Celowe doprowadzenie do niewypłacalności, w szczególności trwonienie majątku i celowe nieregulowanie wymagalnych zobowiązań, to inny przepis i inny skutek: sąd odmawia ustalenia planu spłaty oraz umorzenia zobowiązań.

Art. 491[14a] ust. 1 pkt 1 wobec art. 491[15] ust. 1a

Druga upadłość dopiero po dziesięciu latach

Jeżeli w ciągu dziesięciu lat przed złożeniem wniosku prowadzono wobec dłużnika postępowanie upadłościowe, w którym umorzono całość lub część zobowiązań, sąd odmawia umorzenia. Furtką pozostają wyłącznie względy słuszności lub względy humanitarne, które sąd ocenia indywidualnie.

Art. 491[14a] ust. 1 pkt 2

Poręczyciel spłaca wszystko i nie ma regresu

Ustalenie planu spłaty nie narusza praw wierzyciela wobec poręczyciela ani współdłużnika, więc bank ściągnie całość od osoby, która podpisała się za Ciebie. Umorzenie działa też w relacji upadły kontra poręczyciel, więc poręczyciel nie odzyska od Ciebie tego, co zapłacił.

Art. 491[15] ust. 5

Trzy lata obowiązków sprawozdawczych

W czasie planu spłaty nie wolno dokonywać czynności pogarszających zdolność do jego wykonania, a do końca kwietnia każdego roku trzeba złożyć sądowi sprawozdanie z przychodów, spłat i nabytego majątku, z kopią rocznego zeznania podatkowego.

Art. 491[18] ust. 1 i 3

Uchylenie planu przekreśla całe postępowanie

Niewykonywanie obowiązków z planu, spóźnione sprawozdanie, zatajenie przychodu albo czynność bez zgody sądu prowadzą do uchylenia planu spłaty. Skutek jest dotkliwy: w razie uchylenia planu zobowiązania upadłego nie podlegają umorzeniu, a lata spłat przepadają.

Art. 491[20] ust. 1 do 3

Wpis w jawnym rejestrze na kilka lat

Dane o postępowaniu, z imieniem, nazwiskiem, adresem i numerem PESEL, trafiają do Krajowego Rejestru Zadłużonych, do którego każdy ma wgląd przez internet. Po prawomocnym umorzeniu długów przestają być ujawniane po trzech latach, ale po uchyleniu planu spłaty dopiero po dziesięciu.

Art. 4 i art. 11 ust. 4 ustawy o KRZ

Żadna z tych wad nie przekreśla sensu postępowania. Dla osoby, która realnie nie ma z czego spłacać zobowiązań, upadłość jest jedyną drogą do zamknięcia sprawy, a alternatywą jest egzekucja bez końca. Chodzi o to, żeby wejść w nią z otwartymi oczami i z wnioskiem, który nie daje sądowi powodu do zastosowania art. 491[14a].

Dla kogo

Kto może ogłosić upadłość konsumencką, a komu się ona nie opłaca

Konsument z długami

Osoba fizyczna bez działalności gospodarczej, która utraciła zdolność do regulowania wymagalnych zobowiązań: kredytów, pożyczek, chwilówek, zaległych rachunków. Opóźnienie przekraczające trzy miesiące tworzy domniemanie niewypłacalności, więc nie trzeba jej dowodzić od zera.

Były przedsiębiorca

Po wykreśleniu działalności z CEIDG długi firmowe idą do upadłości konsumenckiej razem z prywatnymi. To częsta droga po niewypłacalności jednoosobowej firmy, także wtedy, gdy źródłem problemów byli kontrahenci, którzy nie zapłacili faktur.

Kiedy warto rozważyć inną drogę

Jeśli masz stabilne dochody i majątek, którego nie chcesz stracić, alternatywą bywa układ na zgromadzeniu wierzycieli albo negocjacje z wierzycielami. Alimenty, grzywny i obowiązek naprawienia szkody upadłość i tak przetrwają, więc przy nich sama upadłość nie rozwiązuje problemu.

Wierzyciel też ma swoje narzędzia, zanim dłużnik ogłosi upadłość: opisaliśmy je w tekście o windykacji należności, a drogę sądową na stronie o pozwie o zapłatę. Gdy źródłem zadłużenia jest kredyt waloryzowany kursem waluty, zanim sięgniesz po upadłość, sprawdź, co daje spór z bankiem o kredyty frankowe. Jeśli szukasz prawnika w konkretnym mieście, zacznij od listy prawników w Warszawie, w Katowicach albo przejrzyj katalog wszystkich miast i dziedzin prawa.

Rejestr upadłości

Rejestr upadłości konsumenckich: gdzie sprawdzić i jak długo widnieje wpis

Rejestrem upadłości konsumenckich jest Krajowy Rejestr Zadłużonych, prowadzony w systemie teleinformatycznym przez Ministra Sprawiedliwości. Rejestr jest jawny, a każdy ma prawo zapoznać się przez internet z ujawnionymi w nim danymi oraz z treścią obwieszczeń. Ujawnia się w nim między innymi imię i nazwisko, adres, numer PESEL, nazwę sądu oraz informację, czy upadły jest osobą nieprowadzącą działalności gospodarczej.

Dane z rejestru nie są usuwane, tylko przestają być ujawniane po ustawowym okresie, a okres ten zależy od tego, jak skończyło się postępowanie. Po prawomocnym stwierdzeniu wykonania planu spłaty i umorzeniu zobowiązań, albo po umorzeniu bez planu, dane przestają być widoczne po trzech latach. Po uchyleniu planu spłaty dopiero po dziesięciu. Przy warunkowym umorzeniu trzyletni okres liczy się od upływu pięcioletniego okresu warunkowego, czyli w praktyce po ośmiu latach.

Warto rozdzielić dwie rzeczy, które w rozmowach o upadłości ciągle się mylą. Krajowy Rejestr Zadłużonych to rejestr publiczny prowadzony na podstawie ustawy, a Biuro Informacji Kredytowej to odrębny podmiot przetwarzający dane o historii kredytowej według własnych podstaw prawnych. Umorzenie długów w postępowaniu upadłościowym nie jest równoznaczne z wyczyszczeniem historii kredytowej i nie działa na nią automatycznie.

Dwa różne postępowania

Kto złożył wniosek, ten wyznacza reguły gry

Upadłość konsumencka wygląda zupełnie inaczej, gdy wniosek złożysz Ty, a inaczej, gdy złoży go wyłącznie wierzyciel. Decyduje o tym jedno zdanie ustawy: art. 491[2] ust. 1 zdanie drugie Prawa upadłościowego każe stosować sześć grup przepisów tylko wtedy, gdy z wnioskiem wystąpił sam wierzyciel. To dlatego brak majątku nie zamyka drogi konsumentowi, ale potrafi zamknąć ją wierzycielowi.

Co się dzieje Wniosek złożył dłużnik Wniosek złożył sam wierzyciel Podstawa
Oddalenie wniosku, bo majątek nie starcza na koszty postępowania Nie grozi, przepisu się nie stosuje Grozi, sąd stosuje art. 13 odpowiednio art. 13 ust. 1
Zaliczka na wydatki równa przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu Nie ma jej w ogóle Wnioskodawca wpłaca ją z wnioskiem art. 22a
Żądanie przez sąd zaliczki wyższej, pod rygorem odrzucenia wniosku Nie stosuje się Sąd może jej zażądać art. 32 ust. 5
Zabezpieczenie majątku dłużnika jeszcze przed ogłoszeniem upadłości Nie stosuje się Sąd może je zastosować, także z urzędu art. 36 do 40 i art. 43
Tymczasowe pokrycie kosztów postępowania przez Skarb Państwa Tak, gdy brakuje majątku lub płynnych funduszów Nie, jeżeli dłużnik nie sprzeciwia się umorzeniu art. 491[7] ust. 1, 3 i 5
Umorzenie postępowania, gdy majątek nie pokrywa kosztów Nie stosuje się Stosuje się, gdy upadłość ogłoszono tylko na jego wniosek art. 361 ust. 1

Upadłość konsumencka bez majątku: dlaczego sąd nie oddali wniosku

Zasada ogólna Prawa upadłościowego brzmi surowo: sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania albo wystarcza jedynie na te koszty (art. 13 ust. 1). Gdyby przepis obowiązywał także konsumentów, upadłość konsumencka byłaby dostępna tylko dla tych, którzy coś jeszcze mają, czyli dla nikogo, kto jej naprawdę potrzebuje. Ustawodawca to zablokował: przy wniosku złożonym przez dłużnika art. 13 po prostu się nie stosuje, a koszty postępowania pokrywa tymczasowo Skarb Państwa (art. 491[7] ust. 1). Syndyk zwraca te kwoty dopiero wtedy, gdy do masy upadłości wpłyną wystarczające fundusze (art. 491[7] ust. 4).

Drugie zdanie tej samej regulacji bywa dla dłużnika jeszcze ważniejsze. Jeżeli postępowanie wszczął wyłącznie wierzyciel, a dłużnik nie sprzeciwia się jego umorzeniu, tymczasowego finansowania ze środków Skarbu Państwa w ogóle nie ma (art. 491[7] ust. 5). Milczenie jest tu więc wyborem o realnych skutkach, i to jest ten moment, w którym warto mieć pełnomocnika.

Czy wystarczy jeden wierzyciel

Wystarczy. Postępowanie w sprawach objętych tytułem o upadłości konsumenckiej prowadzi się także wtedy, gdy dłużnik ma tylko jednego wierzyciela (art. 491[2] ust. 2). W zwykłej upadłości jest inaczej, bo tam istotą jest podział między wielu wierzycieli. Jeden kredyt, jedna pożyczka albo jeden dług wobec byłego kontrahenta w zupełności więc wystarczą, żeby złożyć wniosek.

Pełnomocnik w upadłości konsumenckiej: adwokat, radca prawny czy doradca restrukturyzacyjny

Tu prawo daje więcej możliwości niż w typowej sprawie cywilnej. Art. 87 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego wymienia adwokata i radcę prawnego, ale w sprawach restrukturyzacji i upadłości dopuszcza jako pełnomocnika także osobę posiadającą licencję doradcy restrukturyzacyjnego. To ta sama licencja, którą musi mieć syndyk, więc taki pełnomocnik zna postępowanie od strony, z której będzie prowadzone. Wybór między adwokatem, radcą prawnym a doradcą restrukturyzacyjnym jest realnym wyborem, a nie formalnością, i warto zadać go sobie świadomie. Numer wpisu adwokata i radcy prawnego sprawdzisz w rejestrach NRA i KIRP, do których sięga wyszukiwarka na tej stronie.

Rachunek zamknięty

Upadłość konsumencka: koszty pozycja po pozycji

Koszt upadłości konsumenckiej, który dłużnik musi mieć w kieszeni na starcie, wynosi 30 zł. Reszta kosztów postępowania nie jest opłatą wstępną: pokrywa je majątek dłużnika, a gdy majątku brakuje, wykłada je tymczasowo Skarb Państwa. Dlatego zdanie „nie stać mnie na upadłość" jest w tym postępowaniu prawie zawsze nieprawdziwe, w odróżnieniu od zwykłego procesu cywilnego. Poniżej pełna lista pozycji, z podstawą prawną każdej z nich i z zaznaczeniem, których kwot ustawa w ogóle nie wyznacza.

Pozycja Ile Kto płaci i kiedy Podstawa
Opłata od wniosku o ogłoszenie upadłości 30 zł Dłużnik, przy składaniu wniosku Art. 76a pkt 1 w zw. z art. 14 ust. 3 u.k.s.c.
Wynagrodzenie syndyka i wydatki postępowania ustala sąd Masa upadłości, a przy jej braku tymczasowo Skarb Państwa Art. 491[7] ust. 1 i 3 Prawa upadłościowego
Zwrot kosztów wyłożonych przez Skarb Państwa w planie spłaty Dłużnik, ratami rozłożonymi w planie spłaty wierzycieli Art. 491[15] Prawa upadłościowego
Honorarium adwokata lub radcy prawnego umowne Dłużnik, na zasadach z umowy z kancelarią Nie wynika z żadnego przepisu
Opłata od wniosku wierzyciela o upadłość dłużnika 1 000 zł Wierzyciel, plus zaliczka na wydatki Art. 76a pkt 3 u.k.s.c.

Dwie rzeczy warto z tej tabeli zapamiętać. Po pierwsze, koszty upadłości konsumenckiej nie znikają, tylko przesuwają się w czasie: to, co wyłożył Skarb Państwa, wraca w planie spłaty wierzycieli i sąd bierze tę kwotę pod uwagę, ustalając raty. Po drugie, jedyną pozycją, której żaden przepis nie wyznacza, jest honorarium pełnomocnika, więc każda podana w internecie „cena upadłości konsumenckiej" jest czyjąś ofertą, a nie stawką ustawową.

Zanim policzysz koszty upadłości, sprawdź, ile realnie zabiera Ci dziś egzekucja. Jeżeli komornik zajmuje więcej, niż wolno, albo sięgnął po kwotę wolną, tańszym i szybszym krokiem bywa skarga na czynności komornika, która kosztuje 50 zł i ma tydzień terminu. Ogłoszenie upadłości zawiesza postępowania egzekucyjne z mocy prawa, ale dzieli je od dziś kilka miesięcy, a skarga działa w kilka dni.

Częste pytania

Upadłość konsumencka: pytania, które zadajecie najczęściej

Na czym polega upadłość konsumencka?
Upadłość konsumencka to sądowa procedura oddłużenia osoby fizycznej, która stała się niewypłacalna. Sąd ogłasza upadłość, syndyk spienięża majątek wchodzący do masy upadłości, a następnie sąd ustala plan spłaty wierzycieli na okres nie dłuższy niż 36 miesięcy. Po jego wykonaniu reszta długów sprzed dnia ogłoszenia upadłości zostaje umorzona (art. 491[21] ust. 1 Prawa upadłościowego).
Ile kosztuje upadłość konsumencka?
Opłata sądowa od wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej to opłata podstawowa, czyli 30 zł (art. 76a pkt 1 w związku z art. 14 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Koszty postępowania, w tym wynagrodzenie syndyka, pokrywa majątek dłużnika, a gdy go brakuje, wykłada je tymczasowo Skarb Państwa (art. 491[7] ust. 1 i 3). Osobną pozycją jest honorarium pełnomocnika: jest umowne.
Ile trwa upadłość konsumencka?
Rozpoznanie wniosku trwa zwykle od kilku tygodni do kilku miesięcy. Po ogłoszeniu upadłości syndyk likwiduje majątek, a sąd ustala plan spłaty na maksymalnie 36 miesięcy. Przy winie umyślnej lub rażącym niedbalstwie plan trwa od 36 do 84 miesięcy, a przy spłacie co najmniej 70 procent objętych nim zobowiązań nie może przekroczyć roku (art. 491[15] ust. 1, 1a i 1b).
Kto może ogłosić upadłość konsumencką?
Upadłość konsumencką może ogłosić osoba fizyczna, wobec której nie można ogłosić upadłości na zasadach ogólnych, czyli nieprowadząca działalności gospodarczej (art. 491[1] ust. 1). Warunkiem jest niewypłacalność, to znaczy utrata zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych; opóźnienie przekraczające trzy miesiące jest domniemaniem tej utraty (art. 11 ust. 1 i 1a).
Czy można ogłosić upadłość konsumencką bez majątku?
Tak. Brak majątku nie zamyka drogi do upadłości konsumenckiej. Syndyk nie ma wtedy czego likwidować, a sąd ustala plan spłaty z bieżących dochodów albo, gdy sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazuje na trwałą niezdolność do jakichkolwiek spłat, umarza zobowiązania bez planu spłaty (art. 491[16] ust. 1). Koszty postępowania obciążają wtedy Skarb Państwa.
Co się dzieje z komornikiem po ogłoszeniu upadłości?
Postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego do masy upadłości ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości, a po uprawomocnieniu się postanowienia umarza się z mocy prawa (art. 146 ust. 1). Po tym dniu nie wolno kierować egzekucji do masy, z wyjątkiem zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych i rent odszkodowawczych (art. 146 ust. 3).
Czy w upadłości konsumenckiej stracę mieszkanie?
Mieszkanie lub dom wchodzą do masy upadłości i podlegają sprzedaży przez syndyka. Z sumy uzyskanej ze sprzedaży wydziela się jednak upadłemu kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu w tej samej lub sąsiedniej miejscowości za okres od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy (art. 342a ust. 1). Kwotę tę określa sędzia komisarz na wniosek upadłego, a nie z urzędu.
Jakich długów nie umorzy upadłość konsumencka?
Umorzeniu nie podlegają zobowiązania alimentacyjne, renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, grzywny, obowiązek naprawienia szkody i zadośćuczynienia, nawiązki i świadczenia orzeczone jako środek karny oraz zobowiązania, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu (art. 491[21] ust. 2).
Ile syndyk zabiera z wynagrodzenia za pracę?
Do masy upadłości nie wchodzi wynagrodzenie za pracę w części niepodlegającej zajęciu (art. 63 ust. 1 pkt 2). Ponadto osobie bez nikogo na utrzymaniu zostaje dochód w wysokości 150 procent kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, czyli 1 515 zł, a przy osobach na utrzymaniu 1 234,50 zł na każdą z nich i na upadłego (art. 63 ust. 1a i 1b).
Ile razy można ogłosić upadłość konsumencką?
Ustawa nie podaje liczby, tylko blokadę czasową. Sąd odmawia ustalenia planu spłaty i umorzenia zobowiązań, jeżeli w okresie dziesięciu lat przed dniem złożenia wniosku prowadzono wobec dłużnika postępowanie upadłościowe, w którym umorzono całość lub część jego zobowiązań (art. 491[14a] ust. 1 pkt 2). Wyjątkiem są względy słuszności lub względy humanitarne.
Czy upadłość konsumencka dotyczy współmałżonka?
Z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków powstaje między nimi rozdzielność majątkowa, a cały majątek wspólny wchodzi do masy upadłości i jego podział jest niedopuszczalny (art. 124 ust. 1). Małżonek nie zachowuje więc swojej połowy w naturze: może jedynie zgłosić syndykowi wierzytelność z tytułu udziału w majątku wspólnym (art. 124 ust. 3).
Co z poręczycielem po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej?
Poręczyciel odpowiada dalej w pełnej wysokości: ustalenie planu spłaty nie narusza praw wierzyciela wobec poręczyciela i współdłużnika upadłego (art. 491[15] ust. 5 zdanie pierwsze). Co więcej, umorzenie zobowiązań jest skuteczne również między upadłym a poręczycielem, więc poręczyciel, który spłacił dług, nie odzyska tych pieniędzy od upadłego.
Czy po ogłoszeniu upadłości można wziąć kredyt?
W okresie wykonywania planu spłaty upadły nie może dokonywać czynności prawnych dotyczących majątku, które mogłyby pogorszyć jego zdolność do wykonania planu (art. 491[18] ust. 1). Nowe zobowiązanie zwykle tak właśnie działa. Niezależnie od tego dane o postępowaniu są jawne w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, więc bank je zobaczy.
Gdzie sprawdzić, czy ktoś ogłosił upadłość konsumencką?
W Krajowym Rejestrze Zadłużonych, który prowadzi Minister Sprawiedliwości w systemie teleinformatycznym (art. 1 ustawy o KRZ). Rejestr jest jawny, a każdy ma prawo zapoznać się z ujawnionymi w nim danymi i treścią obwieszczeń przez internet, bez opłaty i bez konta (art. 4 ust. 1 i 2). Wyszukiwanie działa po imieniu i nazwisku oraz numerze PESEL.

Tekst ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. Przepisy się zmieniają, a każda sytuacja jest inna; swoją sprawę omów z adwokatem lub radcą prawnym.

Znajdź prawnika od upadłości konsumenckiej

67 450 adwokatów i radców prawnych z rejestrów, z numerem wpisu do sprawdzenia. Opisz swoją sytuację w dwóch zdaniach, a pokażemy prawników, którzy prowadzą oddłużenia.

Opisz swoją sprawę Przeglądaj rejestr
Opisz swoją sprawę