Rozdzielność majątkowa: intercyza, koszt i ustanowienie przez sąd
Rozdzielność majątkową ustanawia się na dwa sposoby: zgodną intercyzą u notariusza za mniej więcej 550 do 600 zł albo wyrokiem sądu na żądanie jednego małżonka. Intercyza działa na przyszłość, od dnia podpisania aktu. Rozdzielność sądowa wymaga ważnych powodów, a w wyjątkowych wypadkach może obowiązywać wstecz. Poniżej znajdziesz adwokata lub radcę prawnego od prawa rodzinnego.
67 450 prawników wykonujących zawód bez rejestracji
Rejestr na żywo
wpis do rejestruPrawdziwe wpisy z naszej bazy. Sprawy o rozdzielność majątkową i intercyzy prowadzą adwokaci oraz radcowie prawni od prawa rodzinnego; specjalizację prawnik wskazuje na swoim profilu.
Taksa notarialna za samo ustanowienie rozdzielności to maksymalnie 400 zł netto, a z podatkiem VAT i wypisami zwykle około 550 do 600 zł. Rozdzielność ustanowiona przez sąd kosztuje na start 200 zł opłaty od pozwu plus honorarium pełnomocnika. Intercyza obowiązuje od dnia podpisania aktu, sąd może w wyjątkowych wypadkach orzec rozdzielność z datą wcześniejszą.
Dwie drogi
Intercyza u notariusza a rozdzielność ustanowiona przez sąd
Wybór drogi zależy przede wszystkim od tego, czy drugi małżonek się zgadza. Zgodną decyzję załatwia jedna wizyta u notariusza. Spór, w którym trzeba chronić majątek mimo sprzeciwu partnera, prowadzi się przed sądem.
| Kryterium | Intercyza (notariusz) | Rozdzielność przez sąd |
|---|---|---|
| Podstawa | Zgodna umowa obojga małżonków (art. 47 KRO) | Żądanie jednego małżonka z ważnych powodów (art. 52 KRO) |
| Forma | Akt notarialny pod rygorem nieważności | Pozew i wyrok sądu rejonowego |
| Zgoda drugiej strony | Wymagana, oboje podpisują | Niepotrzebna, sąd rozstrzyga spór |
| Koszt wstępny | Taksa do 400 zł netto, łącznie ok. 550-600 zł | Opłata stała od pozwu 200 zł plus honorarium pełnomocnika |
| Data początku | Od dnia podpisania aktu, tylko na przyszłość | Od uprawomocnienia, wyjątkowo z datą wsteczną |
| Czas | Jedna wizyta u notariusza | Zwykle kilka miesięcy postępowania |
Rozdzielność bywa pierwszym krokiem przed rozstaniem. Gdy sprawa idzie dalej, warto od razu poznać zasady rozliczeń przy rozwodzie, które opisujemy na stronie o tym, czym zajmuje się adwokat rozwodowy, oraz we wpisie o tym, jak przebiega podział majątku po rozwodzie.
Rodzaje umów
Cztery rodzaje małżeńskich umów majątkowych
Intercyza to potoczna nazwa umowy majątkowej małżeńskiej, a rozdzielność jest tylko jedną z jej odmian. Notariusz może wprowadzić także wariant pośredni, dopasowany do sytuacji rodziny i firmy.
| Rodzaj umowy | Na czym polega |
|---|---|
| Rozdzielność majątkowa | Każdy małżonek ma własny majątek i sam nim zarządza; znika majątek wspólny na przyszłość |
| Rozdzielność z wyrównaniem dorobków | W czasie małżeństwa działa jak rozdzielność, ale po jego ustaniu małżonek o mniejszym dorobku może żądać wyrównania |
| Rozszerzenie wspólności | Do majątku wspólnego wciąga się składniki, które ustawowo byłyby osobiste (z wyjątkami wskazanymi w KRO) |
| Ograniczenie wspólności | Część składników pozostaje w majątkach osobistych, resztę obejmuje wspólność |
Najczęściej wybierana jest sama rozdzielność, bo jest prosta i czytelna dla banków oraz kontrahentów. Rozdzielność z wyrównaniem dorobków bywa dobrym kompromisem, gdy jeden z małżonków zajmuje się domem, a drugi buduje majątek zawodowo, bo łączy niezależność zarządu z ochroną słabszej strony po ustaniu małżeństwa.
Kiedy warto
Kiedy rozdzielność majątkowa ma sens
Rozdzielność najczęściej zakładają pary, w których jedno z małżonków bierze na siebie ryzyko finansowe, oraz te, w których wspólne zarządzanie majątkiem przestało działać. Poniżej cztery typowe sytuacje.
-
01
Działalność gospodarcza
Gdy jedno z małżonków prowadzi firmę, rozdzielność chroni majątek rodziny przed zobowiązaniami związanymi z działalnością zaciągniętymi po jej ustanowieniu.
-
02
Ryzyko długów
Skłonność drugiej strony do zaciągania kredytów albo trwonienia pieniędzy to jeden z ważnych powodów, dla których sąd ustanawia rozdzielność bez zgody dłużnika.
-
03
Separacja faktyczna
Gdy małżonkowie od dawna żyją osobno, rozdzielność sądowa, czasem z datą wsteczną, porządkuje rozliczenia i chroni każdą stronę przed nabytkami drugiej.
-
04
Spokój przed ślubem
Intercyza przedmałżeńska z góry ustala, że każdy zachowuje swoje dochody i majątek, co bywa istotne przy dużej różnicy majątkowej lub firmie wniesionej do związku.
Rozdzielność nie znosi obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci ani nie dzieli automatycznie majątku zebranego wcześniej. Nie chroni też przed długami powstałymi przed jej ustanowieniem ani przed zaległościami podatkowymi ze wspólnego okresu. To narzędzie na przyszłość, nie wstecz, dlatego w sytuacji kryzysowej liczy się czas.
W Twoim mieście
Adwokat od rozdzielności majątkowej i prawa rodzinnego
Pozew o rozdzielność majątkową rozpoznaje sąd rejonowy właściwy dla miejsca zamieszkania, więc pełnomocnika najlepiej wybrać z tego samego miasta. Wybierz miejscowość i przejdź do listy adwokatów oraz radców prawnych od prawa rodzinnego.
Częste pytania
Rozdzielność majątkowa: pytania, które zadajecie najczęściej
- Ile kosztuje intercyza u notariusza?
- Taksa notarialna za umowę ustanawiającą rozdzielność majątkową wynosi maksymalnie 400 zł netto, a łącznie z podatkiem VAT i opłatą za wypisy aktu wychodzi zwykle około 550 do 600 zł. Ta stawka dotyczy samego ustanowienia rozdzielności. Jeśli w tym samym akcie małżonkowie dzielą już majątek, taksa liczona jest od wartości dzielonych składników i rośnie.
- Czym różni się intercyza od rozdzielności ustanowionej przez sąd?
- Intercyza to dobrowolna umowa u notariusza, którą oboje małżonkowie podpisują zgodnie i która działa na przyszłość, od chwili zawarcia. Rozdzielność sądowa to przymusowy ustrój ustanawiany na żądanie jednego małżonka, gdy drugi się nie zgadza, i wymaga wykazania ważnych powodów. Sąd może w wyjątkowych sytuacjach orzec ją z datą wsteczną, czego notariusz zrobić nie może.
- Czy rozdzielność majątkowa chroni przed długami współmałżonka?
- Rozdzielność majątkowa oddziela majątki małżonków, więc za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich po jej ustanowieniu drugi co do zasady nie odpowiada swoim majątkiem. Ochrona działa na przyszłość i wobec wierzyciela tylko wtedy, gdy wiedział on o umowie w chwili powstania długu. Za długi powstałe przed rozdzielnością oraz za wspólne zobowiązania podatkowe odpowiedzialność może pozostać.
- Kiedy sąd ustanawia rozdzielność majątkową bez zgody drugiego małżonka?
- Sąd orzeka rozdzielność na żądanie jednego małżonka z ważnych powodów, gdy dalsza wspólność zagraża jego interesom majątkowym lub dobru rodziny. Za ważne powody uznaje się między innymi separację faktyczną, trwonienie majątku, uzależnienie, uchylanie się od zarządu majątkiem wspólnym albo ryzyko obciążenia go długami. Zgoda drugiego małżonka nie jest potrzebna.
- Czy rozdzielność majątkowa może działać wstecz?
- U notariusza nie: intercyza obowiązuje najwcześniej od dnia podpisania aktu. Sąd może w wyjątkowych wypadkach ustanowić rozdzielność z dniem wcześniejszym niż wytoczenie powództwa, w szczególności gdy małżonkowie od dłuższego czasu żyli w rozłączeniu i nie prowadzili wspólnych spraw majątkowych. Data wsteczna wymaga jednak osobnego żądania i dowodów.
- Czy po ustanowieniu rozdzielności trzeba dzielić majątek?
- Nie jest to obowiązkowe od razu. Rozdzielność na przyszłość rozdziela dochody i nowe nabytki, ale majątek zgromadzony wcześniej pozostaje wspólny do czasu jego podziału. Podziału można dokonać w tym samym akcie notarialnym, później osobną umową albo w sądzie. Dopóki podziału nie ma, do wspólnych składników stosuje się zasady współwłasności.
Tekst ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. Skutki rozdzielności zależą od sytuacji majątkowej i treści umowy, dlatego wybór intercyzy albo drogi sądowej warto omówić z adwokatem lub radcą prawnym od prawa rodzinnego.
Znajdź adwokata od rozdzielności majątkowej
67 450 adwokatów i radców prawnych z rejestrów, z numerem wpisu do sprawdzenia. Opisz swoją sytuację, a pokażemy prawników od prawa rodzinnego w Twoim mieście.