Ile kosztuje unieważnienie małżeństwa w sądzie i u adwokata

Pozew o unieważnienie małżeństwa kosztuje w sądzie 200 zł. To opłata stała z art. 27 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, trzy razy niższa niż 600 zł od pozwu o rozwód. Stawka minimalna adwokata albo radcy prawnego wynosi w tej sprawie 720 zł, tyle samo co przy rozwodzie. W sieci krąży kwota 600 zł także dla unieważnienia, ale to opłata od rozwodu. Kiedy sąd w ogóle może unieważnić małżeństwo i kto może pozwać, opisujemy na stronie unieważnienie małżeństwa cywilnego, pozew i przyczyny. Tu liczymy wyłącznie pieniądze.

Jeśli wiesz już, że potrzebujesz pełnomocnika, znajdź adwokata albo radcę prawnego w swoim mieście i sprawdź jego numer wpisu w rejestrze izby. Pytanie przed pierwszą rozmową możesz też zadać tutaj i dostać ogólną informację prawną.

Opłata sądowa od unieważnienia małżeństwa, 200 zł i kiedy wraca

Opłata jest stała, więc nie zależy od wartości mieszkania, zarobków ani liczby dzieci. Unieważnienie to sprawa o prawo niemajątkowe i rozpoznaje ją sąd okręgowy. Wpłacasz ją razem z pozwem; bez opłaty sąd wezwie do jej uiszczenia, a gdy wezwanie zostanie zignorowane, pozew zwróci.

Kwota 30 zł, o którą pomniejsza się zwrot, to opłata podstawowa, którą ustawa nazywa minimalną (art. 14 ust. 3 u.k.s.c.).

Czy przy unieważnieniu, jak przy rozwodzie, wraca połowa opłaty?

Nie. Zwrot połowy opłaty, gdy sąd orzeka na zgodny wniosek stron bez orzekania o winie, ustawa przewiduje wyłącznie dla pozwu o rozwód lub separację (art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.s.c.). To samo dotyczy zwrotu całej opłaty po pojednaniu (art. 79 ust. 2). Przy unieważnieniu takiego mechanizmu nie ma, bo sąd nie orzeka go na zgodny wniosek: wyroku nie można oprzeć wyłącznie na uznaniu powództwa ani na przyznaniu faktów (art. 431 KPC).

Wychodzi z tego zaskakujące porównanie. Zgodny rozwód bez orzekania o winie kosztuje netto 300 zł (600 zł minus zwrot 300 zł), a unieważnienie 200 zł bez żadnego zwrotu. Różnica w samej opłacie to 100 zł, a nie 400 zł, jak wynikałoby z prostego zestawienia 200 i 600 zł.

Ile kosztuje adwokat od unieważnienia małżeństwa

Stawka minimalna w sprawie o rozwód i unieważnienie małżeństwa wynosi 720 zł (§ 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie, t.j. Dz.U. 2026 poz. 215). Dla radców prawnych rozporządzenie z t.j. Dz.U. 2026 poz. 118 ma w tym punkcie brzmienie identyczne. To kwota, którą sąd bierze za podstawę, gdy zasądza zwrot kosztów zastępstwa od przegranego. Nie jest to cennik kancelarii. Wynagrodzenie ustalasz z pełnomocnikiem w umowie i może być wyższe, zwłaszcza gdy sprawa wymaga biegłego albo kilku rozpraw.

Pełnomocnik potrzebuje pełnomocnictwa udzielonego do tej konkretnej sprawy (art. 426 KPC), więc ogólne pełnomocnictwo nie wystarczy. Od dokumentu pełnomocnictwa płaci się 17 zł opłaty skarbowej.

Apelację rozpoznaje sąd apelacyjny, bo w pierwszej instancji orzeka sąd okręgowy. Dlatego stosuje się punkt 2 paragrafu 10, a nie punkt 1, który dotyczy apelacji do sądu okręgowego.

Biegły, dowody i koszty, których nie da się policzyć z góry

Najdroższą pozycją bywa opinia biegłego, a jej wysokości żaden przepis z góry nie określa. Zaliczkę na biegłego wyznacza sąd, w wysokości i terminie przez siebie oznaczonym, a płaci ją strona, która wnosi o przeprowadzenie dowodu (art. 130[4] § 1 KPC). Każda kwota podawana na tym etapie bez znajomości sprawy jest więc zgadywaniem.

Biegły jest prawie zawsze potrzebny przy unieważnieniu z powodu choroby psychicznej albo niedorozwoju umysłowego (art. 12 KRO). Sąd musi ustalić stan zdrowia w dniu ślubu, często sprzed wielu lat, a biegły psychiatra opiera się na dokumentacji leczenia. Warto ją zebrać przed złożeniem pozwu: kartę z poradni, wypisy ze szpitala, zaświadczenia od lekarza prowadzącego. Jeśli trzeba najpierw ustalić, który psychiatra w Twoim mieście prowadzi leczenie i może wydać zaświadczenie, zrób to na początku, bo zebranie dokumentów trwa tygodniami.

Przy innych przyczynach dowody są tańsze. Bigamię wykazuje się odpisem aktu poprzedniego małżeństwa, ubezwłasnowolnienie prawomocnym postanowieniem sądu, pokrewieństwo aktami urodzenia. Przy groźbie i błędzie co do tożsamości liczą się świadkowie i korespondencja, a tu kosztem jest głównie czas pełnomocnika.

Kto zapłaci koszty unieważnienia małżeństwa po wyroku

Zasadą jest, że przegrywający zwraca przeciwnikowi koszty niezbędne do dochodzenia praw (art. 98 § 1 KPC): opłatę, wynagrodzenie pełnomocnika według stawki i wydatki na biegłego. Gdy żądania zostały uwzględnione tylko częściowo, na przykład sąd unieważnił małżeństwo, ale nie przypisał drugiej stronie złej wiary, koszty mogą zostać wzajemnie zniesione albo stosunkowo rozdzielone (art. 100 KPC).

W praktyce zasądzony zwrot rzadko pokrywa cały rachunek. Sąd liczy zastępstwo od stawki minimalnej, a nie od kwoty z umowy z kancelarią. Kto płaci pełnomocnikowi więcej niż 720 zł, różnicę pokrywa sam, nawet gdy wygra.

Trzy przykładowe rachunki za unieważnienie małżeństwa

W pierwszym wierszu nie ma pełnomocnika, bo w sprawie o unieważnienie nie obowiązuje przymus adwokacki. Można pozwać samodzielnie. Przy sprawach z biegłym i terminem sześciu miesięcy (błąd, groźba) pomyłka w pozwie kosztuje jednak więcej niż pełnomocnik, bo spóźnionego żądania nie da się już złożyć ponownie.

Zwolnienie od kosztów i adwokat z urzędu

Kto nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może wnosić o zwolnienie od kosztów sądowych, dołączając oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Można też prosić o ustanowienie adwokata albo radcy prawnego z urzędu. Zwolnienie obejmuje opłatę i wydatki, w tym zaliczkę na biegłego, ale nie zwalnia z obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, gdy sprawa zostanie przegrana.

Unieważnienie czy rozwód, co wychodzi taniej

Na samych opłatach różnica jest niewielka: 200 zł kontra 600 zł, a przy zgodnym rozwodzie bez winy 300 zł po zwrocie. Stawka pełnomocnika jest identyczna. O wyborze decydują więc nie koszty, tylko skutki i szanse. Unieważnienie wymaga przyczyny z chwili ślubu i dowodu, przy którym nie wystarczy przyznanie drugiej strony. Rozwód wymaga zupełnego i trwałego rozkładu pożycia. Jeśli przyczyna unieważnienia jest wątpliwa albo termin minął, zwykle rozsądniej prowadzić sprawę rozwodową. Jeśli żadne z was nie chce kończyć małżeństwa, a chodzi o majątek i alimenty, jest jeszcze separacja zamiast rozwodu, której koszt rozpisaliśmy we wpisie ile kosztuje separacja.

Po wyroku, tak jak po rozwodzie, zostają zwykle dwie osobne sprawy: podział majątku wspólnego i alimenty. Obie mają własne opłaty, liczone od wartości, a nie stałe.

Unieważnienie małżeństwa koszt, najczęstsze pytania

Ile kosztuje pozew o unieważnienie małżeństwa?

200 zł opłaty stałej (art. 27 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Kwota nie zależy od majątku ani liczby dzieci. Podawane w sieci 600 zł to opłata od pozwu o rozwód, nie od unieważnienia.

Ile kosztuje unieważnienie ślubu cywilnego z adwokatem?

200 zł opłaty sądowej, 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i wynagrodzenie z umowy z kancelarią. Sąd zasądzi od przegranego zwrot kosztów zastępstwa liczony od stawki minimalnej 720 zł, więc nadwyżkę ponad tę kwotę pokrywasz sam. Przy sprawie z biegłym dochodzi zaliczka wyznaczona przez sąd.

Czy unieważnienie ślubu kościelnego kosztuje tyle samo?

Nie, to inna sprawa przed innym sądem. Stwierdzenie nieważności małżeństwa kanonicznego prowadzi sąd kościelny według własnych zasad opłat, a pełnomocnikiem jest adwokat kościelny, nie członek izby adwokackiej. Wyrok kościelny nie kończy małżeństwa w świetle prawa, więc na skutki cywilne potrzebny jest osobny wyrok sądu okręgowego.

Tekst ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. Podstawa: ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228), Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468), Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. 2026 poz. 236), rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. 2026 poz. 215) i radców prawnych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 118), ustawa o opłacie skarbowej (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1154).