Ile trwa sprawa frankowa i ile kosztuje pozew przeciwko bankowi

Sprawa frankowa kończy się wyrokiem pierwszej instancji zwykle po 12 do 24 miesiącach od złożenia pozwu, a prawomocnie, po apelacji banku, po 2,5 do 4 lat. Opłata sądowa od pozwu konsumenta jest stała i wynosi 1 000 zł. Największy wpływ na czas ma obciążenie konkretnego sądu, a nie treść samej umowy. Poniżej rozkładamy proces na etapy i pokazujemy, co realnie da się przyspieszyć.

Pytanie o czas pada zwykle razem z drugim: czy w ogóle warto zaczynać. Odpowiedź zależy od tego, ile już wpłaciłeś ponad wypłacony kapitał, czy kredyt jest nadal spłacany i czy bank proponuje ugodę. Zanim jednak porównasz kwoty, warto wiedzieć, co się dzieje w każdym z etapów i gdzie sprawa najczęściej stoi.

Ile trwa sprawa frankowa w praktyce

Postępowanie dzieli się na dwie części o bardzo różnej długości. Pierwsza instancja to najczęściej rok do dwóch lat, licząc od wniesienia pozwu do wyroku. Banki niemal zawsze składają apelację, więc do tego trzeba doliczyć drugą instancję, zwykle kolejny rok. Stąd typowy przedział prawomocnego zakończenia: od 2,5 do 4 lat.

Różnice między sądami są większe niż różnice między umowami. Wydziały w największych miastach są mocno obciążone, bo trafia tam najwięcej spraw frankowych naraz. Konsument ma jednak wybór: może pozwać bank przed sądem właściwym dla swojego miejsca zamieszkania, a nie tylko dla siedziby banku. To jedna z niewielu decyzji, która faktycznie skraca postępowanie.

Ile kosztuje pozew frankowy

Opłata sądowa od pozwu konsumenta przeciwko bankowi jest stała i wynosi 1 000 zł, jeśli wartość przedmiotu sporu przekracza 20 000 zł. To duża ulga, bo bez tego przepisu opłata wynosiłaby 5% wartości sporu, czyli przy roszczeniu o 400 000 zł aż 20 000 zł. Do tego dochodzi 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Największą pozycją jest honorarium kancelarii. W praktyce składa się z opłaty wstępnej, płatnej przy podpisaniu umowy, oraz premii za sukces liczonej od korzyści, jaką osiągniesz. Warto z góry ustalić trzy rzeczy: czy opłata wstępna obejmuje także apelację, od jakiej kwoty liczona jest premia i kto pokrywa zaliczkę na biegłego, jeśli sąd ją zarządzi. Po wygranej bank zwraca koszty procesu, w tym opłatę i koszty zastępstwa procesowego, ale rozliczenie z kancelarią pozostaje osobną umową.

Warto pamiętać, że honorarium adwokata i zasądzane przez sąd koszty zastępstwa to dwie różne kwoty. Różnicę tłumaczymy szerzej we wpisie o kosztach zastępstwa procesowego.

Co przyspiesza, a co spowalnia sprawę

Największym przyspieszaczem jest komplet dokumentów w dniu składania pozwu. Historia spłat i zaświadczenie z banku o wysokości rat bywają wydawane z opóźnieniem, a bez nich nie da się precyzyjnie policzyć roszczenia. Wniosek do banku warto więc złożyć zanim jeszcze podpiszesz umowę z kancelarią.

Sprawę wydłuża zwykle dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Coraz częściej sądy uznają go za zbędny, gdy żądaniem jest ustalenie nieważności całej umowy i zwrot wpłaconych kwot, bo wyliczenie sprowadza się do zsumowania rat z zaświadczenia banku. Dlatego sposób sformułowania żądania potrafi zabrać albo dodać kilka miesięcy.

Osobna kwestia to zabezpieczenie. Na czas procesu sąd może wstrzymać obowiązek płacenia rat. Dla kredytu wciąż spłacanego to realna korzyść już na starcie, bo pieniądze zostają u Ciebie zamiast krążyć między stronami przez kilka lat. Warto sprawdzić, czy kancelaria składa taki wniosek automatycznie razem z pozwem.

Ugoda z bankiem czy proces

Ugoda kończy sprawę w kilka tygodni i zdejmuje ryzyko przegranej, ale prawie zawsze daje mniej niż wygrana. Banki proponują zwykle przewalutowanie kredytu na złote po kursie z dnia zawarcia umowy, czasem z częściowym umorzeniem salda. Kredyt zostaje, tylko w innej walucie i z innym oprocentowaniem.

Proces prowadzi do innego skutku: sąd stwierdza nieważność umowy, kredyt przestaje istnieć, a strony zwracają sobie świadczenia. Ty odzyskujesz wszystkie wpłacone raty i opłaty, bank dostaje zwrot wypłaconego kapitału. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-520/21 przesądził, że bankowi nie należy się przy tym żadne wynagrodzenie za korzystanie z kapitału, a uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego III CZP 25/22 potwierdziła, że rozliczenie następuje przez dwa osobne roszczenia.

Decyzję warto sprowadzić do jednej liczby. Policz, ile daje ugoda w Twojej umowie, ile daje unieważnienie i ile lat dzieli te dwie kwoty. Jeśli różnica to kilkadziesiąt lub kilkaset tysięcy złotych, a zabezpieczenie wstrzymuje raty już po kilku miesiącach, rachunek zwykle wychodzi na korzyść procesu. Przy niewielkiej różnicy i kredycie prawie spłaconym ugoda bywa rozsądnym zamknięciem tematu.

Czy można pozwać bank po spłacie kredytu

Tak, i sprawy spłaconych kredytów prowadzi się na tych samych zasadach. Zmienia się konstrukcja żądania: zamiast ustalenia nieważności na przyszłość dochodzi się zwrotu wszystkiego, co zapłacono ponad wypłacony kapitał. Dotyczy to także kredytów spłaconych wcześniej niż przewidywała umowa oraz przewalutowanych po drodze.

Tu jednak liczy się czas, bo roszczenia się przedawniają. Im dłużej od spłaty, tym większe ryzyko sporu o termin, dlatego przy spłaconym kredycie analizę warto zrobić od razu, a nie odkładać ją na spokojniejszy miesiąc. Szczegóły i punkt startu opisujemy na stronie o kredytach frankowych.

Od czego zacząć

Zacznij od trzech dokumentów: umowy kredytu z aneksami, historii spłat i zaświadczenia z banku o wysokości rat w rozbiciu na kapitał i odsetki. Na tej podstawie prawnik oceni, czy umowa zawiera klauzule przeliczeniowe uznawane za niedozwolone, i policzy, ile realnie możesz odzyskać.

Potem wybierz pełnomocnika. Sprawdź, czy jest wpisany na listę adwokatów lub radców prawnych ze statusem „wykonuje zawód", i czy prowadzi sprawy przeciwko Twojemu bankowi zakończone prawomocnymi wyrokami, a nie tylko rozpoczęte. Prawnika od kredytów frankowych ze swojego miasta znajdziesz w naszym rejestrze adwokatów i radców prawnych, z numerem wpisu do sprawdzenia w izbie.