W przypadku pożyczki zabezpieczonej hipoteką skorzystanie z sankcji kredytu darmowego jest z reguły wyłączone przez przepisy prawa. Przepisy ustawy o kredycie konsumenckim przewidujące to uprawnienie co do zasady nie mają zastosowania do kredytów zabezpieczonych hipotecznie. Konsumenci posiadający umowy powiązane z walutą obcą mogą jednak dochodzić ochrony prawnej w oparciu o niedozwolone postanowienia umowne.
Możliwość powołania się na sankcję kredytu darmowego zależy przede wszystkim od daty zawarcia umowy oraz formy jej zabezpieczenia. Przepisy ustawy o kredycie konsumenckim, które przewidują zwrot kapitału bez odsetek i innych kosztów, wprowadzają istotne ograniczenia. Jeżeli Twoja umowa została zawarta pod rządem ustawy z 2011 roku, a została zabezpieczona hipoteką, przepisy dotyczące sankcji kredytu darmowego nie znajdą do niej zastosowania, ponieważ katalog praw i obowiązków stosowanych do umów hipotecznych był ściśle ograniczony i nie obejmował tego uprawnienia.
Jeżeli natomiast umowa została zawarta przed 18 grudnia 2011 roku, wówczas obowiązywała wcześniejsza ustawa o kredycie konsumenckim z 2001 roku. W tamtym stanie prawnym ustawa obejmowała jedynie kredyty i pożyczki do określonego limitu kwotowego, który wynosił 80 tysięcy złotych (albo równowartość tej kwoty w walucie obcej). Kwota Twojej pożyczki, wynosząca 180 tysięcy złotych, znacznie przekracza ówczesny próg, co również wyklucza powołanie się na te regulacje. Z kolei od 22 lipca 2017 roku umowy zabezpieczone hipoteką podlegają odrębnej ustawie o kredycie hipotecznym, która nie przewiduje instytucji sankcji kredytu darmowego w takim kształcie.
Dodatkowo należy pamiętać o terminie na wykonanie tego uprawnienia. Zgodnie z przepisami uprawnienie konsumenta do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy, czyli zazwyczaj od momentu jej całkowitej spłaty i rozliczenia.
Fakt, że sankcja kredytu darmowego nie ma zastosowania, nie oznacza jednak braku możliwości obrony Twoich praw. W umowach indeksowanych do walut obcych (takich jak frank szwajcarski) powszechnie występowały niedozwolone postanowienia umowne, w tym klauzule przeliczeniowe czy zapisy dotyczące kredytowania kosztów i prowizji. Zakwestionowanie takich klauzul na podstawie Kodeksu cywilnego może prowadzić do stwierdzenia nieważności całej umowy, co w praktyce przynosi rezultat zbliżony lub nawet korzystniejszy niż sankcja kredytu darmowego, gdyż bank zwraca wszystkie pobrane świadczenia poza kwotą rzeczywiście wypłaconego kapitału.
Ponieważ spory z bankami dotyczące umów powiązanych z walutami obcymi wiążą się ze skomplikowaną analizą treści dokumentów oraz koniecznością wytoczenia powództwa przed sądem, zalecana jest konsultacja z adwokatem lub radcą prawnym, który zweryfikuje umowę pod kątem klauzul abuzywnych.
Tę odpowiedź przygotowała sztuczna inteligencja, nie prawnik. To ogólna informacja prawna, a nie porada prawna w Twojej indywidualnej sprawie. Może zawierać błędy albo nie uwzględniać wszystkich okoliczności, dlatego sprawdź podaną podstawę prawną w aktualnym tekście ustawy. Odpowiedź nie zastępuje konsultacji z adwokatem lub radcą prawnym i nie tworzy relacji z pełnomocnikiem. Jeśli Twoja sprawa toczy się przed sądem albo biegnie w niej termin, skontaktuj się z pełnomocnikiem.