Strefa prawnika
Wpis na listę adwokatów: wniosek, dokumenty, opłata i termin uchwały ORA
Wpis na listę adwokatów następuje na wniosek, na podstawie uchwały okręgowej rady adwokackiej właściwej ze względu na miejsce odbycia aplikacji. Rada ma 30 dni od złożenia wniosku na podjęcie uchwały, a Minister Sprawiedliwości 30 dni na sprzeciw. Jeśli sprzeciwu nie podpisze, wpis uważa się za dokonany.
Niżej znajdziesz komplet dokumentów do wniosku, wszystkie terminy ustawowe z podaną podstawą prawną, rozdzielenie trzech opłat, które kandydaci notorycznie mylą, oraz tabelę art. 66, czyli kto wchodzi do zawodu bez aplikacji. Kolejne stałe koszty to składka adwokacka i obowiązkowe OC adwokata. Wniosek składa się do rady tej izby, na której terenie będziesz mieć siedzibę zawodową, a wszystkie 24 izby adwokackie zestawiliśmy osobno.
Przejęcie profilu wymaga planu od Starter. Nie prowadzimy postępowań o wpis na listę i nie pośredniczymy w kontaktach z izbami.
Wpis na listę adwokatów w liczbach
Uchwała ORA
30 dni
Tyle ma okręgowa rada adwokacka od dnia złożenia wniosku, art. 68 Prawa o adwokaturze.
Sprzeciw Ministra
30 dni
Brak podpisanego sprzeciwu w tym terminie oznacza, że wpis uważa się za dokonany.
Odwołanie od odmowy
14 dni
Do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, licząc od doręczenia uchwały.
Zaświadczenie z KRK
1 miesiąc
Informacja o niekaralności nie może być starsza niż miesiąc w dniu złożenia wniosku.
Terminy ustawowe z Prawa o adwokaturze. Opłaty i wykazy dokumentów ustala już każda izba osobno, więc sprawdź uchwały swojej ORA.
W skrócie
Żeby zostać wpisanym na listę adwokatów, trzeba spełnić cztery warunki z art. 65 Prawa o adwokaturze i złożyć wniosek do właściwej okręgowej rady adwokackiej wraz z zaświadczeniem o niekaralności, kwestionariuszem i dokumentami potwierdzającymi wykształcenie. Rada podejmuje uchwałę w 30 dni, przesyła ją Ministrowi Sprawiedliwości w 7 dni, a Minister ma 30 dni na sprzeciw. Opłata za wpis nie ma jednej stawki krajowej, bo uchwala ją każda izba osobno na podstawie rzeczywistych kosztów postępowania. Aplikacji i egzaminu nie muszą przechodzić osoby wymienione w art. 66 ust. 1, a samej aplikacji osoby z art. 66 ust. 2.
Warunki
Kto może zostać wpisany na listę adwokatów
Art. 65 Prawa o adwokaturze stawia cztery warunki i wszystkie muszą być spełnione jednocześnie. Trzy pierwsze są takie same dla każdego, czwarty ma wyjątki opisane w art. 66.
01
Nieskazitelny charakter i rękojmia
Kandydat jest nieskazitelnego charakteru i swoim dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. To najbardziej ocenna przesłanka i to na jej tle najczęściej dochodzi do sporów z izbą.
02
Prawa publiczne i zdolność do czynności prawnych
Kandydat korzysta w pełni z praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych. Dlatego do wniosku dołącza się oświadczenie w tej sprawie oraz aktualną informację z Krajowego Rejestru Karnego.
03
Studia prawnicze i tytuł magistra
Ukończone wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskany tytuł magistra albo zagraniczne studia prawnicze uznane w Polsce. Dyplom składa się w oryginale lub odpisie.
04
Aplikacja i egzamin adwokacki
Odbyta w Polsce aplikacja adwokacka i złożony egzamin adwokacki, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 1 i 2. To właśnie ten warunek znoszą przepisy o wejściu do zawodu bez aplikacji, opisane niżej.
Wniosek
Jakie dokumenty są potrzebne do wpisu na listę adwokatów
Część dokumentów wymienia wprost art. 68 Prawa o adwokaturze, resztę dokłada wykaz konkretnej izby. Poniżej lista złożona z obu źródeł, na przykładzie wykazu izby rzeszowskiej. Zanim skompletujesz teczkę, pobierz aktualny wykaz ze strony swojej ORA, bo formularze bywają różne.
Dokumenty wymagane zawsze
- 01Wniosek o wpis na listę adwokatów.
- 02Informacja o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego, opatrzona datą nie wcześniejszą niż miesiąc przed złożeniem wniosku.
- 03Kwestionariusz osobowy na formularzu izby.
- 04Podpisany życiorys i zdjęcia (izba rzeszowska wymaga trzech).
- 05Oryginał lub odpis dyplomu ukończenia studiów prawniczych.
- 06Oświadczenie o korzystaniu w pełni z praw publicznych i o pełnej zdolności do czynności prawnych.
- 07Oświadczenie o braku toczących się postępowań karnych i dyscyplinarnych.
- 08Klauzule i zgody RODO oraz potwierdzenie uiszczenia opłaty na konto ORA.
Dokumenty wymagane w niektórych sytuacjach
- 09Oświadczenie lustracyjne albo informacja o złożeniu takiego oświadczenia, jeśli urodziłeś się przed 1 sierpnia 1972 r.
- 10Umowy o pracę lub umowy cywilnoprawne wraz z dokumentami określającymi zakres obowiązków, jeśli wpisujesz się bez aplikacji.
- 11Dokument potwierdzający uzyskanie stopnia doktora nauk prawnych, gdy powołujesz się na tę podstawę.
- 12Zaświadczenie adwokata lub radcy prawnego o wykonywaniu czynności prawniczych i ich zakresie.
- 13Dokumenty potwierdzające wymagany okres pracy w organach władzy publicznej.
- 14Dokument potwierdzający zdanie egzaminu sędziowskiego, prokuratorskiego lub notarialnego.
- 15Wniosek o wydanie legitymacji adwokackiej wraz z dowodem wpłaty.
Izba rzeszowska podaje, że wniosek o wpis można złożyć w ciągu 10 lat od doręczenia uchwały o wyniku egzaminu adwokackiego. Jeśli zdałeś egzamin dawno temu, zacznij od potwierdzenia tego terminu w swojej izbie.
Terminy
Ile trwa wpis na listę adwokatów i jakie są terminy ustawowe
Cała procedura jest ujęta terminami, ale liczy się je od różnych zdarzeń. Poniżej każdy etap z podaną podstawą prawną, żeby dało się to sprawdzić w ustawie.
| Etap | Termin | Liczony od | Podstawa prawna |
|---|---|---|---|
| Uchwała okręgowej rady adwokackiej | 30 dni | Od dnia złożenia wniosku o wpis | Art. 68 Prawa o adwokaturze |
| Przesłanie uchwały Ministrowi Sprawiedliwości | 7 dni | Od podjęcia uchwały przez ORA, razem z aktami osobowymi | Art. 69 Prawa o adwokaturze |
| Sprzeciw Ministra Sprawiedliwości | 30 dni | Od doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi kandydata | Art. 69a Prawa o adwokaturze |
| Odwołanie od odmowy wpisu do Prezydium NRA | 14 dni | Od doręczenia uchwały odmawiającej wpisu | Art. 68 Prawa o adwokaturze |
| Skarga do sądu administracyjnego na sprzeciw Ministra | 30 dni | Od doręczenia decyzji Ministra Sprawiedliwości | Art. 69a Prawa o adwokaturze |
Ustawowe 30 dni nie oznacza, że uchwała zapadnie w trzydziesty dzień. Izba poznańska podaje wprost, że wnioski o wpis rozpoznawane są raz w miesiącu na posiedzeniu okręgowej rady adwokackiej, więc data najbliższego posiedzenia decyduje w praktyce bardziej niż sam termin z ustawy. Jeśli rada w ogóle nie podejmie uchwały w terminie, przysługuje skarga do sądu administracyjnego na bezczynność.
Opłaty
Ile kosztuje wpis na listę adwokatów
To pytanie ma niewygodną odpowiedź: jednej kwoty krajowej nie ma. Opłatę za wpis uchwala okręgowa rada adwokacka, a Naczelna Rada Adwokacka wyjaśnia, że jej wysokość opiera się na rzeczywiście poniesionych kosztach postępowania, zgodnie z art. 264 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego zamiast zmyślonej stawki podajemy to, co da się potwierdzić.
| Opłata | Kto ustala | Ile wynosi | Kiedy płacisz |
|---|---|---|---|
| Opłata za wpis na listę adwokatów | Uchwala okręgowa rada adwokacka, osobno w każdej izbie | Bez jednej stawki krajowej. Opiera się na rzeczywistych kosztach postępowania. Własny aplikant izby zwykle płaci mniej niż osoba z zewnątrz. W izbie wałbrzyskiej ustalono 200 zł dla aplikantów tej izby. | Przy składaniu wniosku o wpis |
| Opłata za legitymację adwokacką | Izba adwokacka | 95 zł według tabeli izby rzeszowskiej. Sprawdź kwotę u siebie, bo izby ustalają ją samodzielnie. | Razem z wnioskiem o wydanie legitymacji |
| Opłata za wpis do Rejestru Kancelarii Adwokackich lub Rejestru Spółek | Izba adwokacka | 1 000 zł w Warszawskiej Izbie Adwokackiej | Już po wpisie na listę i po ślubowaniu, gdy zgłaszasz formę wykonywania zawodu |
Dlaczego izby płacą różnie i dlaczego to legalne
Okręgowe rady adwokackie mogą różnicować opłatę i przyznawać niższą własnym aplikantom. Naczelna Rada Adwokacka uzasadnia to tym, że aplikanci danej izby uczestniczyli w jej życiu i ponosili składki przez cały okres szkolenia, więc koszt ich postępowania o wpis jest realnie niższy. Sąd Najwyższy uznał, że takie zróżnicowanie nie narusza zasady równości z art. 32 Konstytucji RP. Przykładowo okręgowa rada adwokacka w Wałbrzychu ustaliła 200 zł dla aplikantów izby wałbrzyskiej. Po stronie radcowskiej jest odwrotnie: opłatę ustala Krajowa Rada Radców Prawnych, więc stawka za wpis na listę radców prawnych jest jedna w całym kraju.
Trzy opłaty, które łatwo pomylić
Opłata za wpis na listę to nie to samo co 1 000 zł za wpis do Rejestru Kancelarii Adwokackich albo Rejestru Spółek, którą w Warszawskiej Izbie Adwokackiej płaci się dopiero przy zgłaszaniu formy wykonywania zawodu. Osobno idzie opłata za legitymację adwokacką, w izbie rzeszowskiej 95 zł. Do tego dochodzą koszty stałe, które ruszają od razu po wpisie: comiesięczna składka adwokacka oraz ubezpieczenie OC adwokata. Pełne zestawienie wydatków na starcie znajdziesz w przewodniku jak założyć kancelarię.
Artykuł 66
Wpis na listę adwokatów bez aplikacji i bez egzaminu
Tu tkwi najczęstsze nieporozumienie. Art. 66 tworzy dwa osobne reżimy, a nie jeden. Ustęp 1 zwalnia i z aplikacji, i z egzaminu adwokackiego. Ustęp 2 zwalnia wyłącznie z aplikacji, więc egzamin trzeba zdać. Kto powołuje się na ustęp 2, składa wniosek do rady właściwej według miejsca zamieszkania, a nie miejsca odbycia aplikacji.
| Kto | Aplikacja | Egzamin adwokacki | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Profesorowie i doktorzy habilitowani nauk prawnych | Nie | Nie | Art. 66 ust. 1 pkt 1 |
| Osoby, które zajmowały stanowisko sędziego lub prokuratora albo wykonywały zawód radcy prawnego lub notariusza | Nie | Nie | Art. 66 ust. 1 pkt 3 |
| Asesorzy sądowi, którzy zajmowali to stanowisko przez co najmniej 2 lata | Nie | Nie | Art. 66 ust. 1 pkt 3a |
| Osoby, które przez co najmniej 3 lata były Prezesem, wiceprezesem lub radcą Prokuratorii Generalnej RP albo wykonywały zawód komornika | Nie | Nie | Art. 66 ust. 1 pkt 2 |
| Doktorzy nauk prawnych, którzy w okresie 5 lat przed wnioskiem przez łącznie co najmniej 3 lata pracowali na stanowiskach wskazanych w ustawie | Nie | Nie | Art. 66 ust. 1 pkt 5 |
| Doktorzy nauk prawnych bez wymaganego stażu | Nie | Tak | Art. 66 ust. 2 pkt 1 |
| Osoby, które przez co najmniej 4 lata wykonywały czynności prawnicze w kancelarii adwokackiej lub radcowskiej, na umowie o pracę albo cywilnoprawnej | Nie | Tak | Art. 66 ust. 2 |
| Osoby po aplikacji legislacyjnej oraz pracownicy sądów, prokuratur i organów władzy publicznej z odpowiednim stażem | Nie | Tak | Art. 66 ust. 2 |
Tabela pokazuje główne kategorie, ale przy stażu ustawa liczy okresy bardzo dokładnie, na przykład „łącznie przez co najmniej 3 lata w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku". Zanim skompletujesz dokumenty, sprawdź, które dokładnie miesiące izba zaliczy. Szerzej rozpisaliśmy to we wpisie o tym, kto może zostać adwokatem bez aplikacji.
Po wpisie
Wpis na listę adwokatów wykonujących zawód i niewykonujących zawodu
Adwokat wykonujący zawód
Po wpisie i ślubowaniu zgłaszasz izbie formę wykonywania zawodu: kancelarię indywidualną, spółkę albo zespół adwokacki. Dopiero wtedy trafiasz do rejestru kancelarii, płacisz opłatę rejestracyjną i zaczynasz świadczyć pomoc prawną jako adwokat. Od tego momentu płacisz też pełną składkę izbową i musisz mieć zawarte obowiązkowe ubezpieczenie OC.
Adwokat niewykonujący zawodu
Można figurować na liście bez prowadzenia praktyki. Taki adwokat pozostaje członkiem izby i podlega jej organom, ale nie świadczy pomocy prawnej jako adwokat. Składka jest wtedy zwykle niższa, choć nie znika. To rozwiązanie wybierają najczęściej osoby pracujące na etacie poza adwokaturą, które chcą zachować status i wrócić do praktyki później.
Zmiana statusu w obie strony jest możliwa i odbywa się uchwałą rady. Warto o tym pamiętać przy planowaniu kariery, bo z zakazem etatu wiążą się osobne przepisy, które opisaliśmy we wpisie o tym, czy adwokat może pracować na etacie. Od dnia ślubowania obowiązuje też tajemnica adwokacka, i to bezterminowo, niezależnie od tego, czy wykonujesz zawód, czy jesteś wpisany jako niewykonujący.
Pytania i odpowiedzi
Wpis na listę adwokatów: najczęstsze pytania
Ile kosztuje wpis na listę adwokatów?
Nie ma jednej kwoty krajowej. Opłatę uchwala okręgowa rada adwokacka i opiera ją na rzeczywistych kosztach postępowania o wpis. Izby mogą różnicować stawkę i zwykle własny aplikant płaci mniej niż osoba wpisująca się z zewnątrz. Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualną uchwałę swojej izby, bo różnice bywają kilkukrotne.
Jakie dokumenty są potrzebne do wpisu na listę adwokatów?
Wniosek o wpis, informacja o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego z datą nie wcześniejszą niż miesiąc przed złożeniem, kwestionariusz osobowy, życiorys, dyplom ukończenia studiów prawniczych, oświadczenie o pełni praw publicznych, oświadczenie o braku toczących się postępowań karnych i dyscyplinarnych oraz oświadczenie lustracyjne, jeśli urodziłeś się przed 1 sierpnia 1972 r.
Ile czeka się na wpis na listę adwokatów?
Okręgowa rada adwokacka ma 30 dni od złożenia wniosku na podjęcie uchwały. Potem w ciągu 7 dni przesyła ją Ministrowi Sprawiedliwości, który ma 30 dni na sprzeciw. Jeśli sprzeciwu nie ma, wpis uważa się za dokonany. W praktyce trwa to dłużej, bo rady rozpoznają wnioski na comiesięcznych posiedzeniach.
Czy można wpisać się na listę adwokatów bez aplikacji?
Tak, art. 66 Prawa o adwokaturze przewiduje dwie osobne ścieżki. Ustęp 1 zwalnia z aplikacji i z egzaminu, między innymi profesorów i doktorów habilitowanych, byłych sędziów, prokuratorów, radców prawnych i notariuszy. Ustęp 2 zwalnia tylko z aplikacji, a egzamin adwokacki trzeba zdać, na przykład po czterech latach pracy prawniczej w kancelarii.
Do której izby składa się wniosek o wpis na listę adwokatów?
Do okręgowej rady adwokackiej właściwej ze względu na miejsce odbycia aplikacji adwokackiej. Jeśli wpisujesz się bez aplikacji, w trybie art. 66 ust. 2, właściwa jest rada według twojego miejsca zamieszkania. Wynika to z art. 68 Prawa o adwokaturze. Siedzibę zawodową możesz później zmienić.
Co zrobić, gdy okręgowa rada adwokacka odmówi wpisu?
Od uchwały odmawiającej wpisu przysługuje odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w terminie 14 dni od jej doręczenia. Jeśli rada w ogóle nie podejmie uchwały w ustawowym terminie 30 dni, zainteresowanemu przysługuje skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu.
Czym różni się wpis na listę adwokatów wykonujących zawód od niewykonujących zawodu?
Na liście adwokatów można figurować bez wykonywania zawodu, czyli bez kancelarii, spółki ani zespołu. Adwokat niewykonujący zawodu nie może świadczyć pomocy prawnej jako adwokat, ale pozostaje członkiem izby i płaci składkę, zwykle niższą. Aby zacząć praktykę, zgłasza się formę wykonywania zawodu i wpis do rejestru kancelarii.
Czy radca prawny może wpisać się na listę adwokatów?
Tak. Art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa o adwokaturze wymienia osoby, które wykonywały zawód radcy prawnego, wśród zwolnionych zarówno z aplikacji adwokackiej, jak i z egzaminu adwokackiego. Trzeba jednak spełnić pozostałe warunki z art. 65 i pamiętać, że nie można jednocześnie pozostawać na obu listach.
Masz już wpis. Teraz potrzebujesz klientów
Twój profil w katalogu powstał automatycznie z publicznego rejestru izby, więc prawdopodobnie już istnieje. Przejęcie go zajmuje chwilę i pozwala uzupełnić specjalizacje, opis praktyki i dane kontaktowe, na które trafiają zapytania od klientów.
Czytaj dalej
Powiązane przewodniki dla prawników
Wpis to pierwszy krok. Zaraz po nim pojawiają się koszty stałe, obowiązki ubezpieczeniowe i pytanie, skąd wziąć pierwszych klientów.
01
Jak założyć kancelarię
Komplet kosztów startu praktyki i formy wykonywania zawodu.
02
Składka adwokacka
Stawki izb ze źródłem każdej kwoty i rozliczenie w kosztach.
03
OC adwokata
Obowiązkowa suma gwarancyjna, składka i termin zawarcia umowy.
04
Marketing prawniczy
Kanały pozyskiwania klientów w granicach zasad etyki.
05
Pozycjonowanie kancelarii
Widoczność w wyszukiwarce i w wynikach lokalnych.
06
Ile kosztuje aplikacja adwokacka
Opłata roczna, składki aplikanckie i terminy płatności.