Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że prawo unijne nie wyklucza dochodzenia przez konsumenta dodatkowych roszczeń od banku, jednak ostateczna ocena zależy od prawa krajowego. W polskim porządku prawnym brakuje bezpośredniej podstawy do żądania wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, a sądy powszechne uznają odsetki ustawowe za opóźnienie za jedyną należną rekompensatę finansową. Szanse na wygranie takiego procesu przed polskim sądem są obecnie oceniane jako znikome.
Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności wyrok w sprawie C-520/21, otworzyło konsumentom formalną drogę do badania takich roszczeń. Trybunał uznał, że dyrektywa chroniąca konsumentów nie sprzeciwia się temu, aby kredytobiorca domagał się od banku świadczeń wykraczających poza zwrot wpłaconych rat i odsetek, pod warunkiem że zezwalają na to przepisy danego kraju.
W polskim prawie cywilnym nie ma jednak przepisu, który wprost przewidywałby wynagrodzenie za korzystanie z cudzego kapitału przy nieważnej umowie. Podstawą rozliczeń nieważnej umowy są przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu i nienależnym świadczeniu. Zgodnie z dominującym i jednolitym stanowiskiem polskich sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego, jedyną ustawową rekompensatą za czas, w którym jedna strona dysponowała środkami pieniężnymi drugiej strony, są odsetki ustawowe za opóźnienie.
Konsumenci próbują czasami opierać takie żądania na przepisach o waloryzacji sądowej lub odszkodowaniu, jednak w praktyce orzeczniczej powództwa o dodatkowe wynagrodzenie od banku są niemal jednolicie oddalane. Sądy wskazują, że uwzględnienie takiego roszczenia prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania konsumenta i naruszenia spójności polskiego systemu prawa zobowiązań.
Jeżeli w Twoim zakończonym procesie bank nie zapłacił odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty, to właśnie te odsetki stanowią ustawowe roszczenie o charakterze naprawczym. Jeśli jednak wszystkie należności z tytułu prawomocnego wyroku zostały już w pełni rozliczone, zainicjowanie nowego procesu wiąże się z bardzo wysokim ryzykiem przegranej oraz koniecznością pokrycia kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego banku.
Z uwagi na złożoność zagadnienia i ewentualne ryzyko finansowe nowego sporu sądowego, zaleca się skonsultowanie Twojej sytuacji z adwokatem lub radcą prawnym przed podjęciem jakichkolwiek działań prawnych wobec banku.
Tę odpowiedź przygotowała sztuczna inteligencja, nie prawnik. To ogólna informacja prawna, a nie porada prawna w Twojej indywidualnej sprawie. Może zawierać błędy albo nie uwzględniać wszystkich okoliczności, dlatego sprawdź podaną podstawę prawną w aktualnym tekście ustawy. Odpowiedź nie zastępuje konsultacji z adwokatem lub radcą prawnym i nie tworzy relacji z pełnomocnikiem. Jeśli Twoja sprawa toczy się przed sądem albo biegnie w niej termin, skontaktuj się z pełnomocnikiem.