Kontrahent może formalnie naliczyć karę umowną przewidzianą w umowie, nawet jeśli przewyższa ona wartość całego zlecenia. Masz jednak prawo żądać jej znacznego zmniejszenia na drodze sądowej lub polubownej, powołując się na instytucję miarkowania kary umownej z Kodeksu cywilnego. Argumentem przemawiającym za obniżeniem kary jest fakt pełnego wykonania zlecenia oraz jej rażące wygórowanie w stosunku do wartości umowy i braku realnej szkody po stronie zamawiającego.
Przepisy prawa co do zasady pozwalają stronom swobodnie ułożyć stosunek umowny, w tym ustalić kary za zwłokę w wykonaniu dzieła bez określania górnego limitu kwotowego. Oznacza to, że sam fakt naliczenia kary przewyższającej wartość wynagrodzenia nie czyni takiego zapisu automatycznie nieważnym od samego początku. Zgodnie z prawem kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody.
Nie oznacza to jednak, że musisz bezdyskusyjnie zapłacić całą żądaną kwotę. Kodeks cywilny przewiduje bardzo ważną instytucję ochronną, jaką jest miarkowanie kary umownej. Zgodnie z art. 484 § 2 Kodeksu cywilnego dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej, jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, albo gdy kara umowna jest rażąco wygórowana. W Twojej sytuacji zachodzą obie te przesłanki, ponieważ strona internetowa została ostatecznie ukończona, zaakceptowana i odebrana bez zastrzeżeń jakościowych, a naliczona kwota znacznie przewyższa całe Twoje wynagrodzenie.
Oceniając, czy kara jest rażąco wygórowana, sądy biorą pod uwagę między innymi stosunek kary do wartości całego świadczenia, a także to, czy zamawiający poniósł jakąkolwiek realną szkodę majątkową w wyniku opóźnienia. Brak szkody lub jej znikoma skala jest jednym z najistotniejszych argumentów przemawiających za drastycznym obniżeniem nałożonej kary. Warto również zweryfikować sam zapis umowny, ponieważ jeśli zastrzeżono karę za zwłokę (czyli zawinione opóźnienie), a przyczyną była nagła, niezawiniona przez Ciebie awaria sprzętu, można także kwestionować samą zasadność przypisania Ci wyłącznej winy za powstały termin.
W pierwszej kolejności powinieneś wystosować do kontrahenta pisemną odpowiedź na notę obciążeniową. W piśmie tym wskaż, że kwestionujesz naliczoną kwotę jako rażąco wygórowaną, podnieś fakt pełnego i bezusterkowego wykonania dzieła, zażądaj miarkowania kary do symbolicznego poziomu oraz wezwij klienta do wypłaty należnego Ci wynagrodzenia. Pamiętaj, że zamawiający może próbować dokonać potrącenia swojej rzekomej wierzytelności z Twoim wynagrodzeniem, dlatego szybkie i formalne zajęcie stanowiska jest kluczowe.
Jeśli kontrahent nie zgodzi się na ugodowe rozwiązanie sprawy i obniżenie kary, spór najprawdopodobniej trafi na drogę sądową, czy to z Twojego powództwa o zapłatę wynagrodzenia, czy z powództwa klienta o dopłatę różnicy. W postępowaniu sądowym wniosek o miarkowanie kary umownej musi zostać wyraźnie zgłoszony przez dłużnika, gdyż sąd nie obniża jej z urzędu. Ponieważ sprawa wiąże się ze sporem finansowym i wzajemnymi roszczeniami w obrocie gospodarczym, warto skonsultować treść umowy oraz dalsze pisma procesowe z adwokatem lub radcą prawnym.
Tę odpowiedź przygotowała sztuczna inteligencja, nie prawnik. To ogólna informacja prawna, a nie porada prawna w Twojej indywidualnej sprawie. Może zawierać błędy albo nie uwzględniać wszystkich okoliczności, dlatego sprawdź podaną podstawę prawną w aktualnym tekście ustawy. Odpowiedź nie zastępuje konsultacji z adwokatem lub radcą prawnym i nie tworzy relacji z pełnomocnikiem. Jeśli Twoja sprawa toczy się przed sądem albo biegnie w niej termin, skontaktuj się z pełnomocnikiem.